ലിഥിയം വേർതിരിച്ചെടുക്കൽ രീതി: ഇന്ത്യയിലെ പഴയ ബാറ്ററികൾ ഇനി രാജ്യത്തിന്റെ ലിഥിയം ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കും. ഗുജറാത്തിലെ ഭവാനിപൂരിലുള്ള സെൻട്രൽ സാൾട്ട് ആൻഡ് മറൈൻ കെമിക്കൽസ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ (CSMCRI) ശാസ്ത്രജ്ഞർ പഴയ ബാറ്ററികളിൽ നിന്ന് ലിഥിയം വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പുതിയ രീതി കണ്ടെത്തിയതായി റിപ്പോർട്ട്. മൊബൈൽ ഫോണുകൾ, ലാപ്ടോപ്പുകൾ, ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമായതിനാൽ ലിഥിയത്തെ “വെളുത്ത സ്വർണ്ണം” എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.
ഉത്തേജനം നേടാനുള്ള ‘ആത്മനിർഭർ ഭാരത്’ മിഷൻ
സിഎസ്എംസിആർഐയിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ കണ്ടെത്തൽ ഇന്ത്യയുടെ ‘ആത്മനിർഭർ ഭാരത്’ (സ്വാശ്രയ ഇന്ത്യ) ദൗത്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുമെന്നും പരിസ്ഥിതിക്ക് ദോഷം വരുത്താതെ ലിഥിയം വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ സഹായിക്കുമെന്നും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ ഇന്ത്യ അതിന്റെ ലിഥിയം ആവശ്യകതകൾ നിറവേറ്റുന്നത് ഇറക്കുമതിയെ പൂർണമായും ആശ്രയിച്ചാണ്. ഏറ്റവും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ ഇറക്കുമതി ചെലവ് ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കും. ജർമ്മൻ കെമിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രധാന ജേണലായ ആൻഗെവാൻഡെ കെമി ഇന്റർനാഷണൽ എഡിഷനിൽ ഈ കണ്ടെത്തൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹരിത ഊർജ്ജത്തിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ പുരോഗതിയെ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ ത്വരിതപ്പെടുത്തുമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നു.
പഴയ ബാറ്ററികളിൽ നിന്ന് ലിഥിയം എങ്ങനെ വേർതിരിച്ചെടുക്കാം?
പഴയ ബാറ്ററികളിൽ നിന്ന് ലിഥിയം വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന പ്രക്രിയ എളുപ്പമുള്ളതല്ല. ഒരു ടൺ ലിഥിയം മാത്രം ലഭിക്കാൻ 28 ടൺ ബാറ്ററി മാലിന്യം ആവശ്യമാണ്. നിലവിലുള്ള രീതികൾ മന്ദഗതിയിലുള്ളതും ചെലവേറിയതും ഫലപ്രദമല്ലാത്തതുമാണ്. ഈ പ്രക്രിയകളിൽ സാധാരണയായി നിക്കൽ, കൊബാൾട്ട്, മാംഗനീസ് തുടങ്ങിയ ലോഹങ്ങൾ ആദ്യം വേർതിരിച്ചെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് ലിഥിയത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം കുറയ്ക്കുകയും ഗണ്യമായ നഷ്ടങ്ങൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ, പഴയ ബാറ്ററികളിൽ നിന്ന് ലിഥിയം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിൽ ബാറ്ററി നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് വലിയ താൽപ്പര്യമില്ല. മാത്രമല്ല, പരമ്പരാഗത രീതികളും പരിസ്ഥിതിയെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്നു, ഇത് ബാറ്ററി മാലിന്യ ബിസിനസിനെ ലാഭകരമല്ലാതാക്കുന്നു. ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണ്ടെത്തിയ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് ആദ്യം ലിഥിയം അതിന്റെ ശുദ്ധമായ രൂപത്തിൽ വേർതിരിച്ചെടുക്കും. പഴയ ലിഥിയം-അയൺ ബാറ്ററികളിൽ നിന്ന് കറുത്ത പൊടി വേർതിരിച്ചെടുത്ത ശേഷം, ആന്ത്രാക്വിനോൺ ഉപ്പും ഹൈഡ്രജൻ പെറോക്സൈഡും ഉപയോഗിച്ച് ലിഥിയം വേർതിരിക്കുന്നു.
ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾക്ക് പ്രയോജനപ്പെടുന്ന പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ
- വലിയ തോതിൽ നടപ്പിലാക്കുകയാണെങ്കിൽ, ബാറ്ററി മാലിന്യം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ വളരെയധികം ഗുണം ചെയ്യും.
- അവയ്ക്ക് മികച്ച വില ലഭിക്കും, പരിസ്ഥിതിക്ക് ദോഷം സംഭവിക്കാതെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടും.
- വൈദ്യുത വാഹനങ്ങളുടെയും ഹരിത ഊർജ്ജത്തിന്റെയും മേഖലയിൽ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിക്കുന്നതിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇത് ഒരു പ്രധാന ചുവടുവയ്പ്പാണ്.
- ഈ കണ്ടുപിടുത്തം ഇന്ത്യയുടെ ഇറക്കുമതി ചെലവ് കുറയ്ക്കുക മാത്രമല്ല, പഴയ ബാറ്ററികളെ വിലപ്പെട്ട ഒരു വിഭവമാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്യും.
