ന്യൂഡൽഹി> ടിബറ്റ് സ്വയംഭരണ മേഖലയിലെ പാംഗോങ് തടാകത്തിന് സമീപം ചൈന രണ്ട് മിസൈൽ ബങ്കറുകൾ നിർമ്മിച്ചതായി ഉപഗ്രഹ ദൃശ്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. യഥാർത്ഥ നിയന്ത്രണ രേഖയ്ക്ക് (എൽഎസി) സമീപം ചൈനയുടെ സൈനിക വിന്യാസ വലിയ സൂചനകൾ പുതിയ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തി. ഇന്ത്യ-ചൈന അതിർത്തിയിലെ ഏറ്റവും സെൻസിറ്റീവ് മേഖലകളിൽ ഒന്നാണിത്. ചൈനയുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധ ശൃംഖല ഏകീകരിക്കാനുള്ള നിരന്തരമായ ശ്രമത്തിലേക്കാണ് ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.
ദി വാർ സോൺ അവലോകനം ചെയ്ത ജിയോസ്പേഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് പ്രകാരം, ആദ്യ ഇൻസ്റ്റാളേഷൻ ഗാർ കൗണ്ടിയിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, രണ്ടാമത്തേത് പാംഗോംഗ് തടാകത്തിന്റെ കിഴക്കേ അറ്റത്തിനടുത്താണ് (സമീപ വർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ-ചൈനീസ് സൈനികർ തമ്മിൽ നിരവധി ഏറ്റുമുട്ടലുകൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച പ്രദേശം). രണ്ട് സൈറ്റുകളും ചൈനയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ ടിബറ്റ് മേഖലയിൽ, ഇന്ത്യയുടെ ഫോർവേഡ് സൈനിക സ്ഥാനങ്ങൾക്ക് സമീപമാണ്.
പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമിയുടെ (പിഎൽഎ) സംയോജിത വ്യോമ പ്രതിരോധ ശൃംഖലയുടെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമായ ചൈനയുടെ എച്ച്ക്യു-9 ദീർഘദൂര ഉപരിതല-വായു മിസൈൽ സംവിധാനം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതിനാണ് പുതിയ സൗകര്യങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നതെന്ന് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു. റഷ്യയുടെ എസ്-300പി പരമ്പരയിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ എച്ച്ക്യു-9, ട്രക്ക് അധിഷ്ഠിത ലോഞ്ചറുകളിൽ ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു, കൂടാതെ വിമാനങ്ങൾ, ഡ്രോണുകൾ, ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഒന്നിലധികം ആകാശ ലക്ഷ്യങ്ങളെ ആക്രമിക്കാൻ കഴിവുള്ളതുമാണ്.
ആൾസോഴ്സ് അനാലിസിസ് അവലോകനം ചെയ്ത ഉപഗ്രഹ ഫോട്ടോഗ്രാഫുകൾ, തുറക്കാവുന്ന മേൽക്കൂരകളുള്ള ശക്തിപ്പെടുത്തിയ കോൺക്രീറ്റ് ബങ്കറുകളുടെ സാന്നിധ്യം കാണിക്കുന്നു. ഇത് സാധാരണയായി മിസൈൽ ലോഞ്ചറുകളെ മറയ്ക്കാനും സംരക്ഷിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ചില ഫ്രെയിമുകളിൽ, തുറന്ന ഷെൽട്ടറുകളിൽ HQ-9 ട്രാൻസ്പോർട്ടർ-എറക്ടർ-ലോഞ്ചറുകളോട് (TEL-കൾ) സാമ്യമുള്ള വസ്തുക്കൾ ഉള്ളതായും കാണാം.
ആഗസ്റ്റിനും സെപ്തംബറിനും ഇടയിൽ പ്ലാനറ്റ് ലാബ്സ് പകർത്തിയതും പിന്നീട് സെപ്റ്റംബറിൽ മാക്സർ ടെക്നോളജീസ് സ്ഥിരീകരിച്ചതുമായ ചിത്രങ്ങൾ, രണ്ട് സ്ഥലങ്ങളും നിർമ്മാണത്തിലിരിക്കുന്നതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഓരോ സൗകര്യത്തിലും വെടിമരുന്ന് ഡിപ്പോകൾ, വാഹന ഷെൽട്ടറുകൾ, ഭൂഗർഭ കമാൻഡ് സെന്ററുകൾ, ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുള്ള താമസ സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു, ഇത് താൽക്കാലിക വിന്യാസങ്ങൾക്ക് പകരം സ്ഥിരമായ വ്യന്യാസത്തിൻ്റെ അടിത്തറയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ദി വാർ സോൺ ഉദ്ധരിച്ച വിദഗ്ദ്ധരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ബങ്കറുകൾ എൽഎസിയിൽ ചൈനയുടെ ആക്സസ് (എ2/എഡി) വ്യാപ്തിയെ ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിക്കും. ചൈനീസ് നിയന്ത്രിത വ്യോമാതിർത്തിയിലേക്ക് അടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഇന്ത്യൻ വിമാനങ്ങളോ ഡ്രോണുകളോ ലക്ഷ്യമിടാൻ പിഎൽഎയെ ഈ സ്ഥാനനിർണ്ണയം സഹായിക്കും. ഗാർ കൗണ്ടി ഇൻസ്റ്റാളേഷനുകളിൽ ഒന്ന് അതിർത്തിക്കപ്പുറത്ത് ഒരു ഇന്ത്യൻ വ്യോമതാവളത്തെ നേരിട്ട് അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
ദക്ഷിണ ചൈനാ കടലിൽ ചൈന മുമ്പ് നിർമ്മിച്ച ഘടനകളോട് സാമ്യമുള്ളതാണ് ഈ ബങ്കറുകളെന്ന് വിശകലന വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. 2017 ൽ, സ്പ്രാറ്റ്ലി ദ്വീപുകളിൽ നിർമ്മിച്ചതിന് സമാനമായ പിൻവലിക്കാവുന്ന മേൽക്കൂരയുള്ള മിസൈൽ ഷെൽട്ടറുകളെക്കുറിച്ച് റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. 2022 ൽ വുഡി ദ്വീപിൽ കണ്ടെത്തിയ സമാന ഡിസൈനുകളും. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കൻ അതിർത്തിക്കടുത്തുള്ള ബങ്കറുകളുടെ തനിപ്പകർപ്പാണ്. പ്രതിരോധ ഗ്രിഡ് ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ചൈനയുടെ സൈനിക എഞ്ചിനീയറിംഗിലെ വിശാലമായ മാതൃകയാണിതെന്ന് വിദഗ്ദർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
പുതിയ നിർമ്മാണത്തെക്കുറിച്ച് ചൈന പരസ്യമായി അഭിപ്രായം പറഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഇതിനകം തന്നെ അസ്ഥിരമായ ഹിമാലയൻ അതിർത്തിയിലെ കൂടുതൽ സൈനികവൽക്കരണത്തെയാണ് ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് പ്രതിരോധ വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ചൈന തങ്ങളുടെ അതിർത്തി അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ സുസ്ഥിരവും ഉയർന്ന തീവ്രതയുള്ളതുമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ഒരുക്കുന്നുവെന്ന ആശങ്ക ഈ ചിത്രങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നു. ഇത് എൽഎസിയിലെ പിരിമുറുക്കങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാനുള്ള ഭാവിയിലെ ശ്രമങ്ങളെ സങ്കീർണ്ണമാക്കിയേക്കാം.
