Kerala Times Bureau
പെട്രോൾ പമ്പുകളിലെ ടോയ്ലറ്റുകൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയല്ല, മറിച്ച് ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മാത്രമുള്ളതാണെന്ന് ജൂൺ 17-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച ഉത്തരവ് കേരള ഹൈക്കോടതി ബുധനാഴ്ച ഭേദഗതി ചെയ്തു. സംസ്ഥാന സർക്കാരും ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷനും സമർപ്പിച്ച രേഖകൾ പരിഗണിച്ച ശേഷം, ദേശീയ പാതകളിലെ പെട്രോൾ പമ്പുകളിലെ ശൗചാലയങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നിരിക്കണമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് സി.എസ്. ഡയസ് വ്യക്തമാക്കി.
മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലെ പെട്രോൾ പമ്പുകളിലെ ടോയ്ലറ്റുകൾ ഉപഭോക്താക്കൾക്കും യാത്രക്കാർക്കും ലഭ്യമാക്കണം. ” ദേശീയ പാതകളിലെ പെട്രോൾ പമ്പുകളിലെ എല്ലാ ശുചിമുറികളും 24 മണിക്കൂറും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് തുറന്നിരിക്കണമെന്ന് ഉത്തരവിട്ടുകൊണ്ട് 17/6/2024 ലെ ഇടക്കാല ഉത്തരവാണ് കോടതി ഭേദഗതി ചെയ്തത്. മറ്റെല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലെയും പെട്രോൾ ഔട്ട്ലെറ്റുകളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ ഉപഭോക്താക്കൾക്കും ട്രാൻസിറ്റ് യാത്രക്കാർക്കും ഇത് ലഭ്യമാക്കണമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ഡയസ് പറഞ്ഞു. സുരക്ഷയോ സുരക്ഷാ പ്രശ്നമോ ഇല്ലെങ്കിൽ ആരും പെട്രോൾ പമ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയരുതെന്ന് കോടതി പെട്രോൾ പമ്പ് ഉടമകളോടും എണ്ണ വിപണന കമ്പനികളോടും നിർദ്ദേശിച്ചു.
“സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ ശുചിമുറികളുടെ ഉപയോഗം നിയന്ത്രിക്കരുതെന്ന് ഹർജിക്കാർ, മറ്റ് റീട്ടെയിൽ ഔട്ട്ലെറ്റ് ഉടമകൾ, ഡീലർമാർ, എണ്ണ വിപണന കോർപ്പറേഷനുകൾ എന്നിവരോട് കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു.” എന്നാൽ സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷന്റെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച് പെട്രോൾ പമ്പ് ടോയ്ലറ്റുകൾ പൊതു ടോയ്ലറ്റുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന സംസ്ഥാന സർക്കാരിന്റെ വാദവും കോടതി തള്ളി. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളാണ് ടോയ്ലറ്റുകൾ ഒരുക്കേണ്ടതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ഡയസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. അത് ചെയ്യാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം സ്വകാര്യ പെട്രോൾ പമ്പ് ഉടമകളിലോ എണ്ണ വിപണന കമ്പനികളിലോ ചുമത്താൻ കഴിയില്ലെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.
പെട്രോൾ പമ്പ് ഉടമകൾക്ക് ടോയ്ലറ്റുകൾ നൽകാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ കൈമാറാൻ കഴിയും? സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷനു കീഴിലുള്ള നിങ്ങളുടെ കടമയാണിതെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ഡയസ് വാക്കാൽ പറഞ്ഞു. സർക്കാർ അധികാരികൾ പെട്രോൾ പമ്പുകൾക്ക് പുറത്ത് അവരുടെ ടോയ്ലറ്റുകൾ പൊതു ടോയ്ലറ്റുകളാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന ബോർഡുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ പാടില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. “ഹർജിക്കാരുടെ പെട്രോൾ ഔട്ട്ലെറ്റുകൾക്ക് പുറത്ത് അവരുടെ സൗകര്യങ്ങൾ പൊതു ടോയ്ലറ്റുകളാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒരു ബോർഡും സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് പ്രതിഭാഗം മുനിസിപ്പാലിറ്റികളെ വിലക്കിയിരിക്കുന്നു,” എന്ന് ഉത്തരവിൽ കോടതി വ്യക്തമാക്കി.
അവർക്ക് അങ്ങനെ ചെയ്യാൻ അനുവാദമുണ്ടെങ്കിൽ, ഏത് കെട്ടിടത്തിലെയും ടോയ്ലറ്റുകൾ പൊതു ടോയ്ലറ്റുകളായി പ്രഖ്യാപിക്കാമെന്ന് ജസ്റ്റിസ് ഡയസ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ” സ്വച്ഛ് ഭാരത് മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളെയാണ് ഉത്തരവാദിത്തം ഏൽപ്പിക്കുന്നത്. മറ്റൊരാളെ അവരുടെ ടോയ്ലറ്റുകൾ അതിനായി തുറക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് എങ്ങനെ നിർബന്ധിക്കാൻ കഴിയും? നാളെ കോർപ്പറേഷൻ വന്ന് ഹൈക്കോടതിയുടെ ടോയ്ലറ്റുകൾ പൊതു ടോയ്ലറ്റുകളാണെന്ന് പറയുന്ന ഒരു ബോർഡ് സ്ഥാപിക്കുമോ? അതാണ് അവർ ഇപ്പോൾ ചെയ്യുന്നതെന്നും ,” ജസ്റ്റിസ് ഡയസ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
പെട്രോൾ പമ്പ് പരിസരങ്ങളിലെ സ്വകാര്യ ടോയ്ലറ്റുകൾ പൊതു സൗകര്യമായി കണക്കാക്കിയ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നടപടികളെ ചോദ്യം ചെയ്ത് കേരളത്തിലെ പെട്രോളിയം ഡീലേഴ്സ് അസോസിയേഷനും നിരവധി വ്യക്തിഗത ഔട്ട്ലെറ്റ് ഡീലർമാരും സമർപ്പിച്ച ഹർജി പരിഗണിക്കുകയായിരുന്നു കോടതി. കേരളത്തിലെ 300-ലധികം റീട്ടെയിൽ പെട്രോളിയം ഡീലർമാരുടെ രജിസ്റ്റേർഡ് അസോസിയേഷനും വ്യക്തിഗത പെട്രോളിയം ഡീലർമാരും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഹർജിക്കാർ, സ്വകാര്യ ഇന്ധന പമ്പുകൾക്കുള്ളിലെ ശുചിമുറികളിൽ മുനിസിപ്പൽ അധികാരികൾ ഏകപക്ഷീയമായി പോസ്റ്ററുകൾ ഒട്ടിച്ചുവെന്നും അവ ‘പൊതു ടോയ്ലറ്റുകൾ’ ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചുവെന്നും ആരോപിച്ചു.
വാഹനങ്ങളിൽ ഇന്ധനം നിറയ്ക്കാൻ വരുന്ന ഉപഭോക്താക്കളുടെ അടിയന്തര ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനാണ് ഇന്ധന സ്റ്റേഷനുകളിൽ സ്വകാര്യ ടോയ്ലറ്റുകൾ ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും, തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ അത്തരം ടോയ്ലറ്റുകളിൽ ഫീഡ്ബാക്ക് ക്യുആർ കോഡുകൾ അടങ്ങിയ പോസ്റ്ററുകൾ ഒട്ടിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്, ഇത് പൊതുജനങ്ങളെ അനിയന്ത്രിതമായ പൊതു ഉപയോഗത്തിന് വേണ്ടിയുള്ളതാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ തെറ്റായ വിവരണം ടൂറിസ്റ്റ് ബസുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വലിയ ജനക്കൂട്ടം ഈ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ കാരണമായെന്നും ഇത് സംഘർഷത്തിനും കുഴപ്പങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്നും പെട്രോളിയം ആൻഡ് എക്സ്പ്ലോസീവ്സ് സേഫ്റ്റി ഓർഗനൈസേഷൻ (പെസോ) പറഞ്ഞു.
പെട്രോളിയം റീട്ടെയിൽ ഔട്ട്ലെറ്റുകളിലെ ടോയ്ലറ്റുകൾ ഉപഭോക്താക്കൾ അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാവൂ എന്നും ഒരിക്കലും പൊതു ഉപയോഗത്തിനായി ഉപയോഗിക്കരുതെന്നും പ്രസ്താവിച്ച 2018 ലെ പെസോയുടെ നിർദ്ദേശത്തിന്റെ ലംഘനമാണിതെന്നും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടു. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പിന്റെ ഉത്തരവിന്റെയും സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷൻ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് തങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ഇത്തരം പോസ്റ്ററുകൾ ഒട്ടിച്ചതെന്ന് ഹർജിക്കാർ പറഞ്ഞു. അതേസമയം, ഈ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ സ്വകാര്യ സൗകര്യങ്ങളെ പൊതു സൗകര്യങ്ങളാക്കി മാറ്റുന്നതിന് അംഗീകാരം നൽകുന്നില്ലെന്നും, മറിച്ച് പൊതു ശൗചാലയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം സർക്കാരിനാണെന്നും ഹർജിക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
അതിനാൽ, തങ്ങളുടെ സ്വകാര്യ ശൗചാലയങ്ങൾ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 300A (സ്വത്തവകാശം) പ്രകാരം സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും അവ പൊതു സ്വത്തായി കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കാൻ കോടതിയുടെ ഇടപെടൽ ഹർജിക്കാർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അഭിഭാഷകരായ ആദർശ് കുമാർ, കെ.എം. അനീഷ്, ശശാങ്ക് ദേവൻ, യദു കൃഷ്ണൻ പി.എം. എന്നിവരാണ് ഹർജിക്കാർക്കുവേണ്ടി ഹാജരായത്. തിരുവനന്തപുരം മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് സ്റ്റാൻഡിങ് കൗൺസിൽ സുമൻ ചക്രവർത്തി ഹാജരായി.
