Pakistan-IMF Loan-പാകിസ്ഥാന്റെ തകർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കനത്ത പ്രഹരമായി, അന്താരാഷ്ട്ര നാണയ നിധി (IMF) ദൗത്യസംഘം ഇസ്ലാമാബാക് ഏറെ പ്രതീക്ഷയോടെ കാത്തിരുന്ന സ്റ്റാഫ്-ലെവൽ കരാറിൽ (SLA) ഒപ്പുവെക്കാതെ വാഷിംഗ്ടണിലേക്ക് മടങ്ങിയെന്ന് ഉന്നത രഹസ്യാന്വേഷണ സ്രോതസ്സുകളെ ഉദ്ധരിച്ച് റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്ത് വന്നു.
ഇതോടെ പാകിസ്ഥാന്റെ അടുത്ത വായ്പാ ഗഡുവായ ഏകദേശം 1 ബില്യൺ ഡോളർ തടഞ്ഞുവയ്ക്കപ്പെട്ടു, ഇത് അവരുടെ സാമ്പത്തിക അച്ചടക്കത്തെയും പരിഷ്കരണ പ്രതിബദ്ധതയെയും കുറിച്ചുള്ള നിരന്തരമായ സംശയങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നു. മാരത്തൺ ചർച്ചകൾക്കിടയിലും, തീർപ്പുകൽപ്പിക്കാത്ത പ്രതിജ്ഞകളും ഘടനാപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നതിന് “ഗ്രേസ് സമയം” തേടാനുള്ള പക്കിസ്ഥാൻ്റെ ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടു, ബജറ്റ് ദുരുപയോഗം, സുതാര്യമല്ലാത്ത ചിലവ്, വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന പ്രതിരോധ ചെലവുകൾ എന്നിവയിൽ ഐഎംഎഫ് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു. പാക്കിസ്ഥാൻ്റെ വിശ്വാസ്യത വളരെ കുറവായ സമയത്ത് ഈ തിരിച്ചടി സാമ്പത്തിക അനിശ്ചിതത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും പാകിസ്ഥാനിലുള്ള നിക്ഷേപകരുടെ ആത്മവിശ്വാസത്തെ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യും..
പാകിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തിക മാനേജ്മെന്റിൽ ആശങ്കകൾ ഉന്നയിച്ച് ഐഎംഎഫ്
2025–26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ പാകിസ്ഥാന്റെ പ്രതിരോധ ചെലവിൽ 20 ശതമാനം വർധനവ് വരുത്തിയതിനെയും, കഴിഞ്ഞ ആറ് മാസത്തിനിടെ ഏകദേശം 2–2.5 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ വിശദീകരണമില്ലാത്ത അധിക ചിലവിനെയും ഐഎംഎഫ് ദൗത്യം ചോദ്യം ചെയ്തതായി ഉന്നത സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നു. ഇസ്ലാമാബാദിന്റെ സുതാര്യതയെയും സാമ്പത്തിക ഉത്തരവാദിത്തത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ബാങ്കിന്റെ അവിശ്വാസം സാമ്പത്തിക ക്രമക്കേടുകൾ സംബന്ധിച്ച സംശയം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. സുരക്ഷാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി സൃഷ്ടിച്ച പ്രത്യേക ഫണ്ടുകളെക്കുറിച്ചും ഐഎംഎഫ് അസ്വസ്ഥത പ്രകടിപ്പിച്ചു, സുതാര്യമല്ലാത്ത ചെലവ് സംവിധാനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
സമീപകാലത്തുണ്ടായ വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെയും 2025 മെയ് മാസത്തിലെ ഇന്ത്യയുമായുള്ള സംഘർഷത്തിന്റെയും ഇരട്ട വെല്ലുവിളികളെക്കുറിച്ച് പാകിസ്ഥാൻ അധികൃതർ IMF പ്രതിനിധി സംഘത്തോട് വിശദീകരിച്ചു, സാമ്പത്തിക ലക്ഷ്യങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതിനും അപ്രതീക്ഷിത ചെലവുകൾക്കും ഇവ രണ്ടും വിശദീകരണമായി ഉപയോഗിച്ചു. പക്ഷെ അതൊന്നും വിലപ്പോയില്ല.
പുരോഗതി അപര്യാപ്തം
ഐഎംഎഫ് ചില പുരോഗതി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും നിർണായകമായ പരിഷ്കാര മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കാനുള്ള പാകിസ്ഥാന്റെ കഴിവിനെക്കുറിച്ച് അവർക്ക് ഇപ്പോഴും ബോധ്യമില്ലെന്ന് ഉന്നത ഇന്റലിജൻസ് വൃത്തങ്ങൾ പറയുന്നു. വരുമാന ശേഖരണം, ബജറ്റ് യുക്തിസഹീകരണം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നതിനാൽ ഈ ഘട്ടത്തിൽ എസ്എൽഎയ്ക്ക് അന്തിമ തീരുമാനം എടുക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് മിഷൻ അംഗങ്ങൾ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
നയപരമായ ചർച്ചകൾ തുടരുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു, നിലവിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങളും ലക്ഷ്യങ്ങളും പരിഹരിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഐഎംഎഫ് സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും,. കരാറിൽ ഒപ്പുവെക്കാതെ പിന്മാറുന്നത് പാകിസ്ഥാന് ഐഎംഎഫ് ഫണ്ടുകൾ ആക്സസ് ചെയ്യുന്നതിനോ മറ്റ് ആഗോള സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് സമാന്തര ധനസഹായം ലഭ്യമാക്കുന്നതിനോ തടസ്സമാകുമെന്ന് വൃത്തങ്ങൾ സൂചിപ്പിച്ചു., ഇത് ബാഹ്യ കരുതൽ ശേഖരവും കറൻസി സ്ഥിരതയും നിലനിർത്തുന്നതിനും തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കും..
പാക്കിസ്ഥാന് നികുതി പിരിവ് ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കാൻ കഴിയാത്തതിലും 170 ബില്യൺ പാക്കിസ്ഥാൻ ഡോളറിലധികം വിലമതിക്കുന്ന കോടതിയിൽ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന കേസുകളെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നതിലും ഐഎംഎഫ് സന്ദർശന ദൗത്യം ഗുരുതരമായ ആശങ്കകൾ ഉന്നയിച്ചതായി കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച ദി റോയൽ ഗാർഡിയൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു.
ഫെഡറൽ ബോർഡ് ഓഫ് റവന്യൂ (FBR) 2025 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ 12.9 ട്രില്യൺ PKR വാർഷിക ലക്ഷ്യത്തിൽ നിന്ന് 11.74 ട്രില്യൺ PKR പിരിച്ചെടുത്തു, എന്നാൽ വരുമാന ലക്ഷ്യവും നികുതി-ജിഡിപി അനുപാതമായ 10.5 ശതമാനവും നഷ്ടപ്പെട്ടു. കഴിഞ്ഞ വർഷത്തേക്കാൾ 1.4 ശതമാനം പോയിന്റ് കൂടുതലായി ഈ അനുപാതം നേരിയ തോതിൽ മെച്ചപ്പെട്ടു, പക്ഷേ ഇത് ഇപ്പോഴും IMF പ്രതീക്ഷകൾക്ക് താഴെയാണെന്ന് ധനകാര്യ സഹമന്ത്രി ബിലാൽ കയാനി സമ്മതിച്ചു.
സാമ്പത്തിക, വിപണി പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ
പാക്കിസ്ഥാൻ രൂപയുടെ മൂല്യത്തകർച്ചയും നിക്ഷേപകരുടെ ആത്മവിശ്വാസം കുറയുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പാകിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തിക വിപണികളിൽ ഉടനടി പ്രതികൂല പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന് ഇന്റലിജൻസ് വൃത്തങ്ങൾ അറിയിച്ചതായി വിപണി വിദഗ്ധർ പറഞ്ഞു. ഇസ്ലാമാബാദിന്റെ ദുർബലമായ പരിഷ്കരണ പ്രതിബദ്ധതയും നയപരമായ അനിശ്ചിതത്വവുമാണ് ഇത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതെന്ന് ഇന്റലിജൻസ് വൃത്തങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഈ തിരിച്ചടികൾക്കിടയിലും, ട്രംപ് ഭരണകൂടവുമായുള്ള നല്ല ബന്ധം പ്രയോജനപ്പെടുത്തി പാകിസ്ഥാൻ 1 ബില്യൺ ഡോളർ വിഹിതം നേടിയെടുക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. സമീപകാല വീഴ്ചകളും സാമ്പത്തിക കെടുകാര്യസ്ഥതയും IMF പ്രതീക്ഷകൾ നിറവേറ്റാനുള്ള അവരുടെ കഴിവിൽ സംശയം ജനിപ്പിക്കുന്നതാണ്.